Topic outline
- General
General
«Тау жыныстарының физикасы» пәнінің сипаттамасы
«Тау жыныстарының физикасы» пәні тау жыныстарының табиғи және техногендік жағдайда мінез-құлқын анықтайтын физикалық қасиеттері мен заңдылықтарын зерттейді. Пәннің негізгі мазмұны – тау жыныстарының физика-механикалық сипаттамаларының қалыптасу заңдылықтарын, олардың сыртқы әсерлерге байланысты өзгерістерін және алынған нәтижелерді тау-кен ісінде, инженерлік-геологиялық және геотехнологиялық есептерді шешуде қолдану жолдарын қарастыру.
Пәннің мақсаты – студенттерге тау жыныстарының физикалық қасиеттері, оларды зерттеу әдістері және нәтижелерін іс жүзінде қолдану жөнінде ғылыми түсінік қалыптастыру.
Пәннің міндеттері:
-
тау жыныстарының негізгі физикалық қасиеттерін (тығыздық, кеуектілік, ылғалдылық, өткізгіштік, жылу және электр өткізгіштік, акустикалық және радиациялық қасиеттер) оқыту;
-
зертханалық және далалық зерттеу әдістерін меңгеру;
-
тау жыныстарының құрылымдық-текстуралық ерекшеліктері мен олардың физикалық қасиеттері арасындағы байланыстарды талдау;
-
сыртқы факторлардың (қысым, температура, ылғалдылық және т.б.) әсерінен жыныстар қасиеттерінің өзгерісін түсіндіру;
-
физикалық деректерді тау-кен массивтерінің тұрақтылығын бағалау және геотехникалық процестерді болжау мақсатында пайдалану.
Пәннің негізгі бөлімдері:
-
Тау жыныстарының физикасына кіріспе. Пәннің мақсаты, міндеті және зерттеу әдістері.
-
Тау жыныстарының құрылысы мен құрамы және олардың физикалық қасиеттеріне әсері.
-
Тау жыныстарының механикалық, жылулық, электрлік, магниттік және радиациялық қасиеттері.
-
Тау массивтерінің деформациялық және реологиялық қасиеттері.
-
Тау жыныстарын физика-техникалық зерттеу әдістері (ультрадыбыстық, радиометриялық, термометриялық және т.б.).
-
Тау жыныстары физикасының геомеханикада, геофизикада және тау-кен ісінде қолданылуы.
Оқыту нәтижелері:
Пәнді меңгеру нәтижесінде студент:-
тау жыныстарының негізгі физикалық қасиеттері мен оларды анықтау әдістерін білуі тиіс;
-
физика-техникалық зерттеу нәтижелерін талдай және түсіндіре білуі керек;
-
тау массивтерінің жағдайын физикалық көрсеткіштер арқылы бағалай алу қабілетіне ие болуы қажет;
-
алынған білімді инженерлік, геотехникалық және геологиялық есептерді шешуде қолдана білуі керек.
- Дәріс оқушы: "Пайдалы қазбалар кенорындарын өндіру" кафедрасының қауымдастырылған профессоры, PhD Матаев Азамат Қалижанұлы
-
- Topic 1
Topic 1
Жоспар:
1.Тау жыныстары2.Тау жыныстарының түрлері3.Тау жыныстары физикасы және процестерінің мақсаты мен міндеттері.4.Тау жыныстарының физикасы және процестері пәнінің негізгі түсініктері.5.ТЖФП басқа пәндермен байланысы.6.Зерттеудің нысандары және бағыттары.
- Topic 2
Topic 2
Жоспар:
1.Тау жыныстары қасиеттері мен физикалық процестері туралы ұғым2.Тау жыныстары және минералдар3.Минералдар сипаттамасы.4.Минералдарды зерттеу эдістері5.Тау-кен жыныстарының зерттеу объектісі ретіндегі құрамы.6.Тау жыныстарын физика-техникалық қасиеттері бойынша жіктеу
- Topic 3
Topic 3
Жоспар:
1.Физикалық өрістердің жыныс массивтеріне әсері2.Тау жыныстарын физикалық қасиеттері бойынша жіктеу3.Қатты денелер теориясы туралы мағлұмат.4.Қатты денелер құрылымы.5.Кристалдар торының энергиясы.6.Кристал ақаулыктары.
- Topic 4
Topic 4
Жоспар:
1.Кен өндірісінің физикалық процесстері2.Жыныстың физикалық-техникалық параметрлері3.Тау-кен жынысын физикалық қасеиттері бойынша жіктеу4.Тау-кен жыныстарының физикалық қасиеттеріне ықпалын тигізетін негізгі минералдар мен Тау-кен жыныстары үлгілерінің механикалық қассиеттері5.Жыныстардың тығыздығы6.Жыныстағы деформация мен кернеу
- Topic 5
Topic 5
Жоспар:
1.Жыныстардың серпімділік қасиеті2.Тау-кен жыныстарының серпімділік параметрлерінің анизотропия коэффициентері3.Тау-кен жыныстарын құрайтын серпімділік фазасының параметрлері4.Жыныстардың пластикалық және реологиялық қасиеттері.
- Topic 6
Topic 6
Жоспар:
1.Тау-кен жыныстары үлгілерінің беріктік қасиеттері2.Мор кернеу шеңбері3. Мор кернеу шеңберінің белгісіз параметрі4.Жыныстардың берікгік параметрлерінің салыстырмалы мәндері
- Topic 7
Topic 7
Жоспар:
1.Тау-кен жыныстары үлгілерінің акустикалық қасиеттері2.Тау-кен жыныстарының бекемдігі3.Жыныстардың морттығы мен пластикалығы
- Topic 8
Topic 8
Жоспар:
1.Жыныстағы сұйықтар мен газдар2.Тау-кен жыныстарының жылулық қасиеттері3.Жыныстардың электр қасиеттері
- Topic 9
Topic 9
Жоспар:
1.Серпімді касиеттер. акустикалық қасиеттер.
2.Жыныстың пластикалық қасиеттері.
3.Беріктік қасиеттері.
4.Реологиялық қасиеттері
- Topic 10
Topic 10
Жоспар:
1.1.Жыныстағы сұйықтықтар мен газдар.2.2.Жыныстық сіңірушілік мүмкіншілігі.3.3.Салмақты толық ылғал сыйымдылық