Жылыту және желдету жүйелері

Қалалар мен ірі қоныстанған мекендер ғимараттары мен үймереттерінің инженерлік жүйелері жылумен қамтамасыз етіледі. Жылумен қамту халық шаруашылығының негізгі бір саласы, ол күрделі инженерлік құрылымдар болып саналады. Жылумен қамту жүйесінің жылу көзі ретінде жылу электр орталығы жəне қазандық болады, осыған байланысты жылу энергиясын өндірудің араластырылған жəне бөлек тəсілдерін айырады. Егер жылумен қамту ЖЭО-нан болса, жылу мен электр энергиялары араластырылған тəсілімен өндіріледі, ал жылумен қамту орталықтандырылған болып саналады.
 «Жылыту және желдету жүйелері» пәнін игеру 6B07304 «Құрылыс» мамандығы бойынша құрылыс бакалаврының академиялық дәрежесін және классификациясын анықтайды.
 Бұл пәнді оқытудың мақсаты - суық мезгілде адамдардың өміріне және белсенділігіне ықпал ететін оңтайлы температура ортасын қамтамасыз ету, тұрғын үй, қоғамдық және қоғамдық орындардағы ауаның ылғалдылығын, температурасын, қозғалғыштығын, қысымын, құрамы және тазалығын зерттеуге бағытталған.
 Пәннің негізгі мәселелері:
- бөлмелердегі ауа ортасында жылы комфортты құру және қамтамасыз ету, ғимараттар мен үймереттерде ауа алмасуын ұйымдастыру туралы практикалық дағдыларды меңгеру;
 - жылыту, желдету жүйелерінің түрлерін және сипаттамаларын;
- құбырларды, ауаөткізгіштер және жабдықтарды есептеудің әдістері;
- жылыту жүйелерін және желдетуді қайта құрудың негізгі принциптерін, сынау әдістерін, осы жүйелерді жөндеуді және реттеуді; - конструкциялаудың қазіргі заманғы принциптерін қолдана отырып, ауа ортасында қажетті параметрлерді құруға және сүйемелдеуге байланысты есептер шығаруды және құрастыруды;
 - жылыту жүйесінің қуаттылығын, желдету жүйесінің өнімділігін анықтау; - жылыту жүйесінің және желдетудің гидравликалық есептерін орындау;
 - жылыту жүйесінде және желдетуде тиімді конструктивтік элементтерді және жадбықтарды таңдау;
- жылыту жүйелері және желдетуді жобалау, монтаждау және пайдалану.
«Жылыту және желдету жүйелері» пәні көптеген оқу пәндердің мағлұматтарына негізделеді. Олардың ішінде ең тығыз байланысы бар пәндер «Құрылыс материалдары», «Гидравлика, гидрология, гидрометрия» болып табылады.
Қазіргі таңда желдету жүйесі әрбір ғимаратта, әрбір үйде қолайлы микроклиматты қалыптастырып тұруда үлкен рөл атқарады. Желдетудің екі түрі қолға алынған: жасанды және табиғи. Жасанды желдету түрлі желдеткіштер арқылы іске асады. Ал табиғи желдету деп терезе, есік, сонымен қатар арнайы тесіктер арқылы ауаны алмастыруды айтамыз.
 Бүгінгі күні желдету жүйесінің дамуы желдеткіштердің түрлері көбеюіне байланысты қарқындап дамуда. Әр ғимараттар мен зертханалық кабинеттерге арналған желдеткіш түрлері де ойлап табылған. Өндіріс орындарында өнімге байланысты желдеткіштер пайдаланылады.
Өндірістік желдету жобасын орныдаудың негізгі мәселесі – еңбек шарттарын жақсартуға, оның өндірушілігі мен шығарылатын өнім сапасының жоғарылауына, кадрлар ағысының төмендеуіне, өндірістін жарақаттану мен кәсіби аурулардың төмендеуіне көмектесетін желдету жүйелерінің әсерлі тиімді жұмысын қамту, өндірітіп аурулардан қоршаған ортаны қорғау. Жүйе жұмысының тиімділігі көбінесе инженерлік есептеулерді толтырудың дұрыстығына, жаңа жабдықтарды, автоматтандыру құралдарын, қолдану шарттарын пайдалануға байланысты.