«Тау жыныстарының физикасы» пәнінің сипаттамасы

«Тау жыныстарының физикасы» пәні тау жыныстарының табиғи және техногендік жағдайда мінез-құлқын анықтайтын физикалық қасиеттері мен заңдылықтарын зерттейді. Пәннің негізгі мазмұны – тау жыныстарының физика-механикалық сипаттамаларының қалыптасу заңдылықтарын, олардың сыртқы әсерлерге байланысты өзгерістерін және алынған нәтижелерді тау-кен ісінде, инженерлік-геологиялық және геотехнологиялық есептерді шешуде қолдану жолдарын қарастыру.

Пәннің мақсаты – студенттерге тау жыныстарының физикалық қасиеттері, оларды зерттеу әдістері және нәтижелерін іс жүзінде қолдану жөнінде ғылыми түсінік қалыптастыру.

Пәннің міндеттері:

  • тау жыныстарының негізгі физикалық қасиеттерін (тығыздық, кеуектілік, ылғалдылық, өткізгіштік, жылу және электр өткізгіштік, акустикалық және радиациялық қасиеттер) оқыту;

  • зертханалық және далалық зерттеу әдістерін меңгеру;

  • тау жыныстарының құрылымдық-текстуралық ерекшеліктері мен олардың физикалық қасиеттері арасындағы байланыстарды талдау;

  • сыртқы факторлардың (қысым, температура, ылғалдылық және т.б.) әсерінен жыныстар қасиеттерінің өзгерісін түсіндіру;

  • физикалық деректерді тау-кен массивтерінің тұрақтылығын бағалау және геотехникалық процестерді болжау мақсатында пайдалану.

Пәннің негізгі бөлімдері:

  1. Тау жыныстарының физикасына кіріспе. Пәннің мақсаты, міндеті және зерттеу әдістері.

  2. Тау жыныстарының құрылысы мен құрамы және олардың физикалық қасиеттеріне әсері.

  3. Тау жыныстарының механикалық, жылулық, электрлік, магниттік және радиациялық қасиеттері.

  4. Тау массивтерінің деформациялық және реологиялық қасиеттері.

  5. Тау жыныстарын физика-техникалық зерттеу әдістері (ультрадыбыстық, радиометриялық, термометриялық және т.б.).

  6. Тау жыныстары физикасының геомеханикада, геофизикада және тау-кен ісінде қолданылуы.

Оқыту нәтижелері:
Пәнді меңгеру нәтижесінде студент:

  • тау жыныстарының негізгі физикалық қасиеттері мен оларды анықтау әдістерін білуі тиіс;

  • физика-техникалық зерттеу нәтижелерін талдай және түсіндіре білуі керек;

  • тау массивтерінің жағдайын физикалық көрсеткіштер арқылы бағалай алу қабілетіне ие болуы қажет;

  • алынған білімді инженерлік, геотехникалық және геологиялық есептерді шешуде қолдана білуі керек.